السيد نعمة الله الجزائري (مترجم: فاطمه مشايخ)

205

قصص الأنبياء (النور المبين في قصص الأنبياء والمرسلين) (قصص قرآن) (به ضميمه زندگانى چهارده معصوم ع) (فارسى)

عبارت ( بشّرناه باسحاق ) بعضى مفسّران چنين تعبير كرده‌اند كه قربانى و ذبيح اسحاق بوده و مراد از بشارت ، نويد نبوّت اسحاق و صبر اوست . منظور از ( بركت بر او و اسحاق ) اين است كه در وجود او خير و بركت قرار داديم و اولاد آنها را كثير نموديم و اينكه فرمود : ( من ذريّتهما ) يعنى از اولاد ابراهيم و اسحاق بعضى با ايمان و با طاعت محسن بوده و بعضى با كفر و ارتكاب معاصى ظالم به نفس خود بوده‌اند . ( عيون اخبار الرضا ) با استناد به امام رضا ( ع ) مىنويسد : به تحقيق از معناى قول پيامبر ( ص ) پرسش شده كه فرمود : من پسر دو ذبيح هستم ، منظور از اين كلام اين است كه پيامبر اكرم ( ص ) فرزند اسماعيل بن ابراهيم و فرزند عبد اللَّه بن عبد المطلب است ، امّا اسماعيل پسر ابراهيم بود كه پدرش در خواب ديد كه او را قربانى مىكند و وقتى عزم خود را بر قربانى كردن او جزم نمود ، خداوند تعالى قوچى را از بهشت براى قربانى او فرستاد كه رنگش به سياهى گرايش داشت و قبل از آن چهل سال در بهشت چريده بود و هر گوسفندى كه تا روز قيامت در منى ذبح مىشود فديه و قربانى اسماعيل خواهد بود ، سپس ماجراى عبد اللَّه بن عبد المطلب پدر پيامبر اكرم ( ص ) را نقل مىكند . در ادامه شيخ صدوق مىنويسد كه در بارهء ذبح روايات مختلف و متفاوتى وجود دارد ، بعضى ذبيح را اسماعيل و بعضى اسحاق مىدانند ، البته هيچ راهى در ردّ اخبارى كه ذبيح را اسماعيل مىشمارند وجود ندارد و همگى رواياتى صحيحه هستند ، ليكن از آنجا كه اسحاق بعد از اين ماجرا متولد شد و آرزو مىكرد كه پدرش مأمور به ذبح او نيز باشد و او هم مانند برادرش صبر كرده و تسليم امر الهى باشد ، خداوند ثواب آن درجه را به او نيز اعطا كرد و چون خداوند مىدانست كه قلب او صادق است او را ميان ملائكه به صفت ذبيح مفتخر گرداند . در اين رابطه حديثى از امام صادق ( ع ) نقل شده كه مىفرمايد : قول پيامبر اكرم ( ص ) كه فرمود : من پسر دو ذبيح هستم ، اين معنا را تأييد مىكند كه ذبيح اسماعيل بوده است ، اگر چه ( عمو ) نيز در گفتار خداى تعالى تعبير به ( پدر ) شده است ، آنجا كه از قول فرزندان يعقوب مىفرمايد : ( ما معبود تو و پدرانت ابراهيم و اسماعيل و